تاریخچه سامورایی (Samurai)

سامورایی (به ژاپنی: 侍) نجیب‌زادگان نظامی و افسر کاست در قرون وسطی و عصر جدید نخستین ژاپن بودند.

در ژاپن، به آنان معمولاً بوشی (به ژاپنی: 武士) یا بوکه (به ژاپنی: 武家) گفته می‌شود.

ویلیام اسکات ویلسون، مترجم زبان ژاپنی معتقد است که: «در زبان چینی، حرف 侍، در اصل فعلی است که معنای «ملازمت»، «ماندن» یا «یاری کردن» در سطوح عالی اجتماعی را می‌رساند، و ریشه  آن، اصطلاح ژاپنی سابورائو است.

در هر دو کشور چین و ژاپن، این کلمات به «به ملازمان نجیب‌زادگان» اشاره دارد و تلفظ آن در زبان ژاپنی، به سامورایی تغییر شکل یافته‌است.

بر اساس دیدگاه ویلسون، کلمه  سامورایی برای نخستین بار در اثر گزیده‌هایی از اشعار سلطنتی نخستین، اثر کوکین واکاشی (۹۰۵–۹۱۴) در اوایل سده  دهم میلادی آورده شده‌است.

 

 

در اواخر قرن دوازدهم، اصطلاح سامورایی به‌طور مترادف بوشی بکار می‌رفت و در ارتباط با جنگاوران رده‌های میانی و عالی استفاده می‌شد.

سامورایی‌ها معمولاً به یک طایفه یا ارباب مشخص وابسته بودند، و به عنوان افسران تاکتیک نظامی و استراتژی بزرگ تحت تعلیم قرار می‌گرفتند.

این افراد پیرو مجموعه ضوابطی بودند که بعدها بوشیدو نامیده شد. گرچه تعداد سامورایی‌ها کمتر از ۱۰٪ جمعیت ژاپن بود،  اما آموزه‌های آنان را همچنان می‌توان هم در زندگی روزمره  مردم ژاپن و هم در هنرهای نظامی ژاپنی امروز مشاهده کرد.

یکی از تفاوت مهم نینجاها با سامورایی‌ها این است که سامورایی‌ها اگر نتوانند مأموریتشان را انجام دهند هاراگیری (خودکشی) می‌کنند، اما نینجاها هر کاری می‌کنند که مأموریتشان را به درستی انجام دهند.

شعارهایی که سامورایی ها به آن اعتقاد دارند :

  • طریقت سامورایی مرگ است (آن‌جا که میان مردن و زنده‌ ماندن دودل باشی، بی‌درنگ مرگ را برگزین!)
  • همت در کارهای بزرگ بگذار
  • در مثالی دیگر آمده‌است:”ماهی در آب پاک و زلال زنده نمی‌ماند”
  • راه کمال بی پایان است.
  • کسی که اشتباه نکند، اعتماد را نشاید.
  • آراسته بودن شیوه زندگی سامورایی است.
  • در یاران شوربرانگیز! (سامورایی راستین هرگز نباید که پژمرده دل و افسرده جان بنماید.)
  • ”برتری‌جویی” رسم و راه سامورایی است.
  • در خود بنگر.
  • در کار، جان و دل بگذار.
  • والایی بجوی.
  • حسابگری ناجوانمردی است.
  • در هفت نفس تصمیم بگیر.
  • فروتنان محبوبند.
  • زبان را نگاه دار.
  • زیردستان را آفرین کن.
  • سخن‌پذیر باش.
  • سخن نخستین، شکوفه دل سامورایی است.
  • مرد تک ‌فن به کار نیاید.
  • همیشه چون نخستین دیدار فروتن باش.
  • پیش از سخن گفتن، شنونده را بیازمای.
  • از نیایش باز نمان.
  • اگر هم می‌بازی، جانانه بباز.
  • هیچ کار را کوچک مگیر.
  • در کارهای بزرگ از چیزهای کوچک بگذر

برای آنهایی که به تاریخ ژاپن علاقه دارند، موضوع سامورایی‌ها و نقش آنها در تاریخ و فرهنگ ژاپن موضوعی جالب و هیجان‌انگیز است.

اگرچه سامورایی‌ها دیگر حضور ندارد، و نقش آنها در فرهنگ ژاپن و میراثی که بر جای گذاشته‌اند همچنان در سراسر ژاپن مشهود است.

این میراث ممکن است یک کاخ فوق‌العاده باشد و یا اینکه یک باغ ژاپنی سرسبز و یا حتی یک اقامتگاه قدیمی سامورایی.

اصول رفتاری سامورایی‌ها را بوشیدو می‌نامند یا همان سبک زندگی یک جنگجو.

بوشیدو نوعی فلسفه زندگی خاص است که در آن تأکید زیادی بر ا افتخار، ازخودگذشتگی و شجاعت می‌شود.

بر طبق این اصول یک جنگجو همیشه باید آماده باشد تا در راستای اهدافش زندگی خود را داده و به آغوش مرگ برود.

در سبک زندگی یک سامورایی ترس هیچ جایگاهی ندارد و نظم و همچنین احترام دو مورد از از اصول مهمِ و فرهنگ شمرده می‌شود.

فرهنگ سامورایی تا جایی در این کشور تأثیرگذار بود که حتی تبدیل به مدل فرهنگی سایر اقشار جامعه ژاپنی در طول تاریخ شده است.

سامورایی‌ها: مردانی با قدرت جنگی و رهبری بسیار بالا

همان‌طور که بیان شده بود، سامورایی‌ها نه تنها جنگجویانی بسیار توانمند بودند، بلکه افرادی بسیار بافرهنگ و تحصیل‌کرده نیز بودند که به یادگیری بهای بسیار زیاد می‌دادند. تا جایی که در ضرب المثل‌های آن‌ها ذکر شده است که شمشیر و قلم را باید در کنار یکدیگر داشت.

شاید با تصورات شما از یک جنگجو سازگار نباشد، ولی تفریحات سامورایی‌ها شامل خطاطی، مهمانی چای، شعر سرایی، موسیقی و مطالعه بود.

درواقع همین ایده‌های بسیار پخته به کمال‌گرایانه بود که توانست این جنگجویان بافرهنگ و ادب را به قدرت بسیار زیادی برساند که درنهایت قادر باشند تمامی سرزمین و دولت ژاپن را تحت سلطه خود بگیرد.

در سال ۱۱۶۰، اولین دولت سامورایی در ژاپن تأسیس شد. تا آن زمان سامورایی‌ها عموما در خدمت نخبگان جامعه بودند و زمین‌ها و یا ثروت آنها قدرت می‌گردند.

فکر و ذهن آرام جنگجویان سامورایی

از حدود قرن سیزدهم بود اصول رفتاری سامورایی‌ها تا حد بسیار زیادی تحت تأثیر فلسفه ذن ژاپن و مکتب بودایی قرار گرفت. در این زمان بود که تعالیم و ورزش‌های فلسفه ذن این قدرت را به سامورایی‌ها بخشیده بود تا با شمشیر خود یکسان شده و ذهن خود را در زمان نبرد از هر چیز دیگری خالی کنند.

این امر درواقع نوعی مزیت و برتری را به جنگجویان سامورایی می‌بخشید.

فلسفه ذن درواقع نوعی مدیتیشن خاص و آرام‌بخش ذهن را به سامورایی‌ها آموخته بود که این جنگجویان به‌واسطه آن قدرت فلسفی خاصی را به دست می‌آوردند تا با ماهیت اجتناب‌ناپذیر مرگ مقابله کنند.

برای حدود چهار قرن فلسفه ذن در ژاپن و همچنین جنگجویان سامورایی در خدمت یکدیگر بودند.

تعالیم این فلسفه قدرت ذهنی و همچنین فیزیکی خاصی به سامورایی‌ها بخشیده بود و آنها نیز در عوض شرایط را برای شکوفا شدن این فلسفه فراهم کرده بودند.

تمرین‌های جسمانی فلسفه ذن، فرهنگ مهمانی‌های چای‌خوری در ژاپن، نقاشی جوهر تک‌رنگ، باغ‌های سنگی و بسیاری از اشعار قدیمی ژاپنی همگی حاصل این دوران طلایی هستند.

تعالیم بودایی تا جایی در ذهن و باور جنگجویان سامورایی نفوذ پیدا کرده بود که بسیاری از آنها زندگی انسان برای خود را فراموش کرده، شمشیرهایشان را کنار گذاشته‌اند و راه و روش راهبان دینی را پیش گرفتند.

برای رسیدن به نینجاها باید از سامورایی ها گذشت.

چون در عین اینکه به شدت در مقابل یکدیگر قرار می گرفتند، اما اگر سامورایی نبود، احتمالا نینجایی هم وجود نداشت.

اگر سامورایی ها ارتش و سپاه ژاپن در قرون وسطا بودند با کلی مرام و مسلک مخصوص به خودشان، نینجاها هم گروهی جاسوس متخصص در امور مخفی کاری و رزمی بودند که تربیت شده بودند تا سامورایی ها را بکشند.

سامورایی های یک طبقه اجتماعی بودند؛ آن هم یک طبقه اجتماعی بالا که شرافتشان را از همه چیز مهمتر و بالاتر می دانستند.

آیین بودا و ذن و کمی هم آیین کنفسیوس و شیندو از مکتب های فکری تاثیرگذار بر آنها بود.

سامورایی ها از همان ابتدا می آموختند که راه یک جنگجو راه پرافتخاری است. که او نسبت به حاکمش متعهد است و تا لحظه مرگ باید وفادار باشد.

یک سامورایی قرن سیزدهم میلادی به اسم هوجو شیگتوکی می نویسد: «وقتی کسی در دربار حاکمی خدمت می کند دیگر به ۱۰۰ نفر یا ۱۰۰۰ نفر از مردم فکر نمی کند، بلکه فقط به حاکمش می اندیشد!»

مرگ برای امپراتور و حاکم برای همه آنها یک افتخار بود، در حدی که از دست دادن فرصت مردن برایشان نوعی ننگ محسوب می شد.

بخش زیادی از فرهنگ و هنر ژاپن از فرهنگ سامورایی ها سرچشمه می گیرد. (بله این دوستا شمشیرکش هنرمند هم بوده اند حتی!)

مثل مراسم چای، نقاشی با جوهر، باغ های سنگی و شعر. خود سامورایی ها هم این فرهنگ را از چین گرفته بودند. (با اینحال هنوز هم اشتباه گرفتن یک چینی با یک ژاپنی و برعکس می تواند آنها را به شدت عصبانی کند!)

یک مرد سامورایی حتما باید با زنی از خانواده سامورایی ازدواج می کرد.

آن هم نه اینکه خودش برود انتخابش کندها، نه!

یکی از سامورایی هایی که مقامی بالاتر داشت، این کار را انجام می داد.

این برای سامورایی های رتبه بالا واجب و برای سامورایی های رده پایین مستحب بود.

زنان سامورایی نیز وظیفه داشتند از خانه نگهداری کنند. البته این وظیفه کمی فراتر از خانه داری معمولی بود.

آنها ملزم بودند در مواقع لازم برای محافظت از خانه بجنگند. آنها طرز مبارزه با ناجیانتا یا کایکن (که هر دو از سلاح های ژاپنی هستند) را می آموختند تا در صورت لزوم از خودشان، خانه و بچه ها دفاع کنند.

اما سروکله نینجاها از کی و کجا پیدا شد؟

تلاش نینجاها برای مخفی و مرموز بودن باعث شده تا اطلاعات دقیقی از چگونگی به وجودآمدنشان در دست نباشد.

افسانه ها می گویند که آنها از نسل هیولایی نیمه انسانی و نیمه کلاغ اند و مهارت های فرا انسانی را هم به آنها نسبت می دهند: مثل راه رفتن روی آب و کنترل عناصر طبیعی.

اما تاریخ می گوید نینجاها از دل طبقات پایین تر ژاپن پدید آمدند و جاسوسانی بودند که برای کشتن سامورایی ها استخدام می شدند.

خود هنر رزمی نینجوتسو که به نینجاها اختصاص داشت و امروز یک رشته رزمی محبوب است، به دو نفر نسبت داده می شود؛ یکی دایسوکه توگاکوره که یک سامورایی خلع شده بود و بعدها اسمش را روی توگاکوره ریو (مدرسه توگاکوره) گذاشتند و دیگری راهبی چینی به اسم کاین دوشی.

البته در زمان آنها چیزی به اسم نینجوتسویی که امروز می شناسیم، وجود نداشت. هر چه بود، مهارت های پنهان کاری و پنهان شدن برای جاسوسی بود و مبارزه برای بقا.

آنچه نینجاها را از سامورایی ها متمایز می کرد و برتری شان می بخشید، نحوه برخوردشان با هدف بود. برای یک نینجا هیچ چیز مهمتر از انجام یک ماموریت نبود. حالا به هر شکل یا با استفاده از هر روشی که می خواهد باشد. می خواهد گول بزند، از پشت خنجر بزند، خلاصه هر کاری می خواهد بکند اما سامورایی ها فریب و جاسوسی را حقیر می شمردند و فنون جنگی ناکارآمدتری هم داشتند و از بس با خودشان و رسم و رسومشان درگیر بودند که بازی را می باختند.

در مورد سلاح نینجاها باید گفت جدا از سلاح هایی مختص خودشان، آنها از هر چیزی که می توانستند، به عنوان سلاح استفاده می کردند.

شاید همین محک زدن های گاه و بی گاهشان باعث می شد که بهترین اسلحه ها را بشناسند و بسازند.

دم دستی ترین سلاحشان همان کاتانا یا شمشیر سامورایی ها بود اما بیشتر آدم ها نینجاها را با کوساریگاما می شناسند. کوساریگاما اسلحه ای داس مانند است، اما تیغ تیزش قوس ندارد و کوتاه است. یک زنجیر هم به آن وصل است.

نینجا زنجیر را دور سرش می چرخاند و آن را دور شمشیر یا سپر حریف می انداخت یا شاید هم دور دست یا پایش. وقتی حریف خلع سلاح می شد، با تیغ به او حمله می کرد.

کشمکش سامورایی ها و نینجاها به قدری شدید و عمیق بود که آدم باورش نمی شود هر دو گروه متعلق به یک ملت بوده اند. حضور آنها نه تنها در تاریخ کشور خودشان که در کل دنیا به قدری تاثیرگذار بود که با اینکه مدت هاست منقرض شده اند، هنوز هم هرجا بگویید سامورایی یا نینجا، محال است کسی نداند منظورتان چیست.

فکر کنم به خواب هم چنین شهرتی را نمی دیدند یا شاید هم …! از این چشم بادامی های ژاپنی هیچ چیز بعید نیست.

سامورایی‌ها و نینجا‌ها از گذشته‌های بسیار دور به عنوان بخشی از جذابیت فرهنگ ژاپن بوده و هستند.

این دو جنگجو که در دوران ژاپن باستان زندگی می‌کردند، در فیلم‌ها و رمان‌ها جاودانه شده‌اند.

درحالی‌که جاودانگی و شهرت این دو ممکن است تقریبا یکسان باشد، تفاوت‌هایی نیز دارند. در این مطلب تفاوت سامورایی و نینجا را بررسی می‌کنیم. اگر شما هم یکی از طرفداران این جنگجویان هستید، با ما همراه باشید.

 

تفاوت سامورایی و نینجا

یکی از تفاوت‌های عمده سامورایی و نینجا مربوط به افرادی است که به این دو گروه تعلق دارند.

سامورایی‌ها جنگجویان ژاپنی و اغلب نجیب زاده بودند. از طرف دیگر، نینجا‌ها اغلب مزدور بودند، از این‌رو اغلب به طبقات پایین جامعه‌ ژاپن تعلق داشتند.

از انجا که سامورایی‌ها از طبقه‌ اشراف‌زاده بودند، این جنگجویان اغلب با کیمونو‌هایی رنگارنگ و نفیس به تصویر کشیده می‌شوند.

کیمونو یکی از لباس‌های سنتی ژاپن محسوب می‌شود. در مقابل نینجا‌ها اغلب با لباس‌های تنگ‌ و کاملا پوشیده به رنگ سیاه و سفید نشان داده شده‌اند.

تفاوت سامورایی و نینجا از نظر پوشش

یکی دیگر از تفاوت‌های مهم سامورایی و نینجا‌ها نحوه‌ برخورد آنهاست.

سامورایی‌ها از قوانین اخلاقی باستانی که به آن «بوشیدو» گفته می‌شود، پیروی می‌کنند.

برطبق این قوانین آنان حتی در هنگام جنگ نیز به اصول خاصی پایبند هستند.

در مقابل نینجاها، در زمان جنگ از هیچ اصول اخلاقی پیروی نمی‌کنند، به گونه‌ای که سبک مبارزات آنان دارای شیوه‌های ناصحیح و غیرمعمول نیز می‌تواند باشد.

در حقیقت، نحوه مبارزه نینجا‌ها کاملا برعکس سامورایی‌ها استف به عنوان مثال، سامورایی‌ها نبرد چهره به چهره را شرافتمندانه‌تر می‌دانند، اما نینجا‌ها در کمین، جاسوسی، خرابکاری، نفوذ و ترور تخصص دارند.

به همین دلیل است که نینجا‌ها از سلاح‌های مختلفی استفاده می‌کنند که سامورایی‌ها از آن‌ها بهره نمی‌برند. از جمله این سلاح‌ها می‌توان به ستاره‌های برنده نینجا اشاره کرد.

یکی از سلاح‌های اصلی نینجا‌ها، شمشیر مخصوصی به نام کاتانا است.

این شمشیر تیغه کوتاه و ضربه‌گیر پهنی دارد. این شمشیر‌ها معمولا یک سلاح دیگر را در خود جای می‌دادند یا برای اثرگذاری بیشتر به زهر آغشته بودند.

در مقابل سامورایی‌ها از شمشیر‌های بلند و کشیده‌ای در نبرد استفاده می‌کردند، در حقیقت این شمشیرها تنها سلاح سامورایی‌ها در جنگ بود. آنان اجازه نداشتند از ضربات دست و پا استفاده کنند، درحالیکه نینجا‌ها از مهارت‌های زیادی علاوه بر شمشیرزنی استفاده می‌کردند که از آن جمله می‌توان به شنا‌های بی‌صدا، مخفی شدن در آب، تعویض لباس در زیر آب و… اشاره کرد.

آخرین تفاوت سامورایی و نینجا مربوط به کسانی است که آنان برای‌شان می‌جنگند.

سامورایی‌ها غالبا جنگجویانی هستند که در دوره‌ای که فئودالیسم در ژاپن مسلط بود، در خدمت امپراتور یا شینگون (یکی از فرقه‌های مکتب بودایی) بودند.

نینجا‌ها تقریبا به هرکسی که مایل به پرداخت هزینه باشد، خدمت می‌کنند.

امروزه آن‌ها به افراد مسلح استخدام شده و قاتلانی تشبیه می‌شوند که مهارت‌های جنگی آنان برای ار بین بردن دشمن به کار می‌رود.

مقایسه قدرت سامورایی و نینجا

از لحاظ قدرت، می‌توان همین عدم پایبندی به اصول اخلاقی را علت قدرت بیشتر نینجا‌ها دانست.

برای یک نینجا هیچ چیز به اندازه‌ی رسیدن به هدف و اتمام ماموریت اهمیت نداشت؛ بنابراین او ممکن بود از پشت خنجر بزند، از فریب و جاسوسی استفاده کند و …

اعمالی که توسط سامورایی‌ها حقیر شمرده می‌شد. سامورایی‌ها همچنین از فنون جنگی ناکارآمدتری استفاده می‌کردند.

تفاوت سامورایی و نینجا

اشراف‌زادگانی که از اصول بوشیدو هنگام درگیری و جنگ پیروی می‌کردند.

افرادی از طبقه پایین جامعه که در جنگ از هیچ اصول اخلاقی پیروی نمی‌کردند و تنها به دنبال پیروزی بودند.

جنگجویانی که بدون درخواست هیچ پولی، به حاکم آن زمان خدمت می‌کردند.

مزدورانی بودند که برای هرکسی که پول پرداخت می‌کرد حاضر به خدمت‌رسانی بودند.

تنها از شمشیر مخصوص سامورایی‌ها استفاده می‌کردند. ترجیح می‌دادند با فریب دادن حریف، او را شکست دهند و از سلاح‌های مختلفی استفاده می‌کردند.

زره جنگی به تن داشتند و اغلب در تصاویر با کیمونوهای نفیس ترسیم شده‌اند. لباس مشکی به تن داشتند و چشمان خود را می‌پوشاندند.

به عنوان سطح نخبه و بالا درنظر گرفته می‌شدند. به عنوان مزدور در نظر گرفته می‌شدند.

اصلی‌ترین تفاوت سامورایی و نینجا را می‌توان به پایبندی سامورایی‌ها به اصول اخلاقی مرتبط دانست.

در مقابل نینجاها به هیچ اصولی اخلاقی پایبند نبودند و از هر ترفند و حقه‌ای برای شکست حریف استفاده می‌کردند.

نظر شما در مورد سامورایی‌ها و نینجاها چیست؟

چه اطلاعات دیگری در مورد تفاوت این دو دارید؟

لطفا نظرات و پرسش‌های خود را با ما و سایر همراهان ستاره به اشتراک بگذارید.

 

امین رزم

 

آموزش شمشیر کاتانا در مشهد 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *